Terug

Hoefproblemen

De hoeven van een paard vormen letterlijk de basis waarop een paard zijn gewicht draagt. En net als bij de tenen van een mens, kunnen er snel hoefproblemen ontstaan. Dat kan zijn door verkeerde belasting, verkeerde hoefijzers, voeding, het consumeren van teveel schimmels, maar ook infecties met bacteriën of schimmels. Al deze factoren kunnen ertoe leiden dat de gezondheid van de hoeven wordt aangetast. Regelmatig de hoeven controleren op scheuren, kloven of andere beschadigingen en oneffenheden is dan ook zeer raadzaam wanneer je hoefproblemen bij het paard wilt voorkomen.

Wat kan ik doen?

 

Aandoeningen veroorzaakt door factoren van buitenaf

Rotstraal

In de straalgroeve of straalkussen in de hoef kunnen bacteriën en schimmels zich gemakkelijk ontwikkelen. Vooral nauwe hoeven lopen het risico op rotstraal. De ontwikkeling van bacteriën en schimmels in de straalgroeve en/of straalkussen heeft verval tot gevolg. De straal raakt zijn gladde zachte structuur kwijt en gaat ontsteken. Dit is erg pijnlijk voor het paard, bovendien veroorzaakt het een onaangename geur. Rotstraal kan ontstaan door één of meerdere van onderstaande oorzaken:

  • Te weinig beweging waardoor het hoefmechanisme niet goed kan functioneren
  • Een vuile stal, waardoor de onderkant van de hoef voortdurend in aanraking met urine en mest komt
  • Onvoldoende dagelijkse hoefverzorging, waardoor vuil lang in de hoeven blijft zitten
  • Bepaalde hoefvormen: nauwe hoeven hebben de neiging eerder rotstraal te ontwikkelen dan brede hoeven

Rotstraal laat zich, mits tijdig opgemerkt, goed behandelen. De hoefsmid zal de ontstoken delen van de straal wegsnijden. Daarna is de straal goed te behandelen met (natuurlijke) uitdrogende en desinfecterende middelen. Lees hier meer over rotstraal.

Scheur in de hoornwand

Net als bij brokkelhoeven kan een scheur in de hoornwand door onvoldoende hoefverzorging ontstaan. Ook door een trauma, zoals het betrappen met een ijzer, kan de hoornwand beschadigen. De meeste scheuren lopen verticaal in de richting waarin de hoornpijpjes liggen. Deze hoornpijpjes splijten ten opzichte van elkaar waardoor de scheur ontstaat. Een scheur ontstaat meestal vanaf de draagrand.

Kleinere scheurtjes hoeven geen problemen op te leveren al verdienen deze ook aandacht van de hoefsmid. Wanneer een scheur dieper wordt, leidt dit tot problemen bij de hoeflederhuid. In zo’n geval zal de hoefsmid de gehele scheur uitsnijden, waardoor de scheur niet verder kan splijten en een gezonde hoefgroei wordt bevorderd. Bij een grote scheur kan de hoefsmid er voor kiezen om de ontstane ruimte op te vullen met kunsthoorn. Op deze manier blijft de mechanische belasting van de hoef gelijk verdeeld.

Hoefzweer of zoolzweer

Een hoef- of zoolzweer is een ontsteking die wordt veroorzaakt doordat vuil of een klein steentje via de witte lijn naar binnen dringt. Ook een kneuzing van de hoeflederhuid kan ontstoken raken, waardoor een hoefzweer ontstaat. In de zweer krijgen bacteriën de kans om zich te ontwikkelen. Het hebben van een hoef-of zoolzweer is voor een paard erg pijnlijk. Soms breekt het abces via de kroonrand open, waarna de pijn meestal een stuk minder is.

Het paard loopt van de één op andere dag kreupel, soms zelfs zo ernstig dat het het aangedane been nauwelijks wil belasten. Raadpleeg direct een dierenarts of hoefsmid: deze zal proberen de druk van de zoolzweer weg te halen door vanaf de zool hoorn weg te snijden tot het punt waar de ontsteking zich bevindt.

Nageltred

Als een paard met zijn hoef in een scherp voorwerp stapt en het voorwerp dringt de hoef binnen, dan wordt dit een nageltred genoemd.

Als het voorwerp zich nog in de hoef bevindt, dan zal het paard meestal meteen kreupel lopen door de druk van het voorwerp op de hoef. Neem in dit geval direct contact op met een dierenarts. In overleg met de dierenarts kan ervoor worden gekozen om het voorwerp te laten zitten totdat de dierenarts en/of hoefsmid ter plaatse is, zodat deze beter kan beoordelen waar het voorwerp de hoef is binnengedrongen. In sommige gevallen, wanneer een paard bijvoorbeeld op een steentje is gaan staan, is er vaak geen wond te zien. Binnen in de hoef kan echter wel een druk zijn ontstaan, die mogelijk gaat ontsteken. Een paard is dan na een tijdje plotseling kreupel. Men spreekt dan niet van een nageltred maar van een zoolkneuzing of zoolzweer. Neem ook in dit geval direct contact op met de hoefsmid of dierenarts.

Aandoeningen veroorzaakt door factoren van binnenuit

Brokkelhoeven

Goede hoornkwaliteit voorkomt dat de hoeven van een paard gaan barsten of brokkelen. Wanneer de hoeven te droog zijn, kunnen deze vanaf de draagrand gaan afbrokkelen. Maar ook onvoldoende beweging of het te lang laten zitten van de ijzers geeft kleine barsten in de hoeven, die vervolgens kunnen gaan afbrokkelen. Beweging zorgt voor een goede conditie van de hoornschoen, doordat hiermee het hoefmechanisme wordt verhoogt. Dit werkt als een soort zuig- en perspomp voor de aanvoer van voedingsstoffen en de afvoer van afvalstoffen. Veel hoefmechanisme zorgt voor veel voeding in de hoef en verkleint de kans op beschadigingen van de hoornschoen.

Invetten van de hoef om droogte te voorkomen lijkt een goed idee, maar werkt averechts: het vet voorkomt namelijk dat er vocht van de omgeving in de hoef kan trekken. Het beste is een paard met droge hoeven eerst door water of modder te laten lopen en pas daarna de hoeven in te smeren met vet.

Of het paard nu wel of niet op hoefijzers staat, het is verstandig om de hoeven elke 6-8 weken te laten verzorgen door een hoefsmid. Uiteraard zijn er uitzonderingen zoals bij paarden die op blote voeten lopen op –gedeeltelijke- verharde ondergrond. Daar kan een verzorging door een hoefsmid soms eens in de drie à vier maanden voldoende zijn. Bij een slechte hoefkwaliteit zorgen aan het voer toegevoegde supplementen – onder andere met biotine – voor een betere structuur van het hoornweefsel.

Hoefbevangenheid

Hoefbevangenheid is een ontsteking tussen de hoefwand en het hoefbeen en wordt ook wel laminitis genoemd. Dit woord verwijst naar de lamellen waarmee het hoefbeen aan de hoefschoen bevestigd is. De zwelling en de vloeistof, die ontstaan door de ontsteking, veroorzaken een grote druk op en een enorme pijn in het omliggende gebied. In het ernstigste geval kunnen de lamellen beschadigen en zelfs losraken. Daardoor kan het hoefbeen in de hoef kantelen en kan het door de zool van de hoef breken. Dit is enorm pijnlijk voor het paard. Is dit het geval, dan kan het dier meestal niet meer gered worden. Hoefbevangenheid is dan ook een zeer ernstige aandoening waarbij snelle hulp van de dierenarts geboden is.

Hoefbevangenheid kan op verschillende manieren ontstaan. Een belangrijke schakel is insulineresistentie en suikerstofwisseling, wat ook door verschillende oorzaken kan ontstaan. Obesitas, suikergehalte in voer en gras, maar ook stofwisselingziekten, hormoonhuishouding en verkeerde belasting zijn van invloed op het ontstaan van hoefbevangenheid. Dat is ook de reden dat er niet slechts één hoefbevangenheidsdieet en behandeling is. Lees hier meer over hoefbevangenheid.

White line disease

Bij White Line Disease of wittelijnsziekte is de witte lijn in de hoef van het paard aangetast door bacteriën en schimmels en breken micro-organismen de verbinding tussen hoorn en het levende deel van de hoef af. Hierdoor ontstaat er ruimte tussen de lamellen, kan er een holte onder de wand ontstaan en kan, in ernstige gevallen, het hoefbeen zakken. In het beginstadium tonen de dieren geen klachten, pijn of kreupelheid. Als het paard eenmaal kreupel is, zal de behandeling intensief en langdurig zijn. De belangrijkste behandeling bestaat uit het herhaaldelijk verwijderen van de losse delen van de wand en het optimaliseren van de stand van de hoef.

Dieren met White Line Disease hebben vaker hoefzweren vanwege de ophoping van vuil in de ontstane openingen en holtes bij de witte lijn. Wanneer grote delen hoornwand los liggen heeft de smid moeite met het bevestigen van hoefnagels en breken gemakkelijk stukken van de hoornwand af.

White Line Disease wordt vaker gezien bij paarden die leven in overmatige vochtige omstandigheden net als bij paarden die leven in heel droge omgeving. Het is heel goed mogelijk dat druk op bepaalde delen van de hoornwand door onjuiste hoefstand door onjuiste of onvoldoende hoefverzorging de primaire beschadigingen veroorzaken. Ook paarden die ernstig hoefbevangen zijn geweest of chronisch hoefbevangen zijn, hebben meer kans op het krijgen van White Line Disease, doordat bij deze patiënten veranderingen zijn ontstaan aan het gebied van de witte lijn.

Losse hoefwand

Wanneer de verbinding tussen de hoeflederhuid en de hoornschoen lost laat, spreekt men van een losse (hoef)wand. Het paard is hoefbevangen of er is sprake geweest van White Line disease. Door de ontsteking tussen de hoeflederhuid en hoornlamellen is de verbinding verwijd en kan de wand los komen van het hoefbeen (kanteling of zinking). Wanneer de ontsteking is verdwenen, kan er ruimte tussen de hoeflederhuid en de hoornschoen ontstaan die vervolgens een losse wand vormt.

Straalkanker

Straalkanker is een ontsteking in de hoeflederhuid. Het komt voor in de straal. De naam is eigenlijk verwarrend want straalkanker is geen kanker zoals in de zin van het hebben van tumoren, maar een chronische ontsteking. De straalhoorn is vaak pijnlijk en bloedt snel. De oorzaak is onbekend.

Wat kan ik doen?