Therapieën voor hoefproblemen

Met een schone, droge stal en het regelmatig grondig reinigen van de onderkant van de hoeven kun je veel problemen met de hoeven van een paard helpen voorkomen. Ook is het belangrijk dat je de hoeven regelmatig controleert op conditie, afbrokkeling, scheuren, zweren of beschadiging door een trauma. Vergeet daarbij niet de hoefwand en de hoeflederhuid te controleren op loslating en ontstekingen. Maar ook een aantal essentiële voedingsstoffen mogen niet ontbreken in het dagelijkse rantsoen.

Preventie

Zorg voor een optimale conditie

Door een verkeerde belasting, niet goed passsende hoefijzers, onjuist voedingsmanagement, bacteriën of schimmels en staan op een natte ondergrond kan de gezondheid van de hoeven worden aangetast. Het is van groot belang dat de hoeven van een paard in optimale conditie zijn, omdat bij problemen de kans groot is dat het looppatroon negatief wordt beïnvloedt met tot gevolg dat er nog meer klachten ontstaan. Regelmatig de hoeven controleren op scheuren, kloven of andere beschadigingen en oneffenheden is dan ook zeer raadzaam.

Schone hoeven zijn de basis

Zorg voor een goede hoevenkrabber: stevig maar niet te scherp. Begin met het weghalen van vuil in de straal met een van je af krabbende beweging. Maak ook de hoefzool en de hoefwand schoon met een borsteltje.
Door voorzichtig met je schouder tegen je paard aan te duwen, zal het paard zijn of haar been meestal vlot optillen. Ondersteun het opgetilde been vervolgens goed, door het net boven de hoef vast te houden. Bij het achterbeen kun je het laten rusten op je eigen bovenbeen. Als je klaar bent help je het paard bij het weer rustig neerzetten van zijn voet.

Voorkom rotstraal

Met een schone, droge stal en het regelmatig grondig reinigen van de onderkant van de hoeven kun je rotstraal helpen voorkomen. Krab de hoeven uit, spuit de stralen regelmatig schoon en gebruik bij paarden met gevoelige hoeven een middel dat goed diep indringt voor het grondig reinigen van de zool, de witte lijn en oude hoefnagelgaten. Gebruik alleen zalf of teer als de stralen goed schoon zijn.  Deze producten sluiten de straal namelijk af, waardoor er vuil en bacteriën ingesloten kunnen raken in de straalgroeven, waardoor het probleem juist verergerd wordt.

Om de zool weerbaarder te maken kun je het rantsoen van je paard aanvullen met een voedingssupplement dat de kwaliteit van het hoorn ondersteunt. Denk hierbij aan zwavelhoudende voedingsstoffen zoals organische zwavel (MSM) en Biotine. Zinkzwavel-smeersels voor de buitenzijde zijn niet alleen voedend maar ook antiseptisch en indrogend.

Behandeling veel voorkomende hoefproblemen

Rotstraal

Naast een schone en droge stal en zorg dragen voor schone hoeven is het belangrijk voldoende met je paard te bewegen zodat het hoefmechanisme in werking blijft. Als er eenmaal rotstraal is ontstaan is het in de meeste gevallen goed te behandelen. De hoefsmid zal het ontstoken deel van de straal wegsnijden. Daarna is het zaak de straal goed te behandelen met uitdrogende en desinfecterende middelen. Zwavelhoudende voedingssupplementen zoals  MSM en Biotine verbeteren de kwaliteit van de hoorn.

Scheur in de hoefwand

Kleinere scheurtjes hoeven geen problemen op te leveren al verdienen deze ook aandacht van de hoefsmid. Wanneer een scheur dieper wordt, leidt dit tot problemen bij de hoeflederhuid. In zo’n geval zal de hoefsmid de gehele scheur uitsnijden, waardoor de scheur niet verder kan splijten en een gezonde hoefgroei wordt bevorderd. Bij een grote scheur kan de hoefsmid er voor kiezen om de ontstane ruimte op te vullen met kunsthoorn. Op deze manier blijft de mechanische belasting van de hoef gelijk verdeeld.

Hoefzweer of zoolzweer

De zweer ontstaat doordat er vuil of een steentje via de witte lijn de hoef is binnengedrongen en daar tot een ontsteking leidt. Raadpleeg direct een dierenarts of hoefsmid: deze zal proberen de druk van de zoolzweer weg te halen door vanaf de zool hoorn weg te snijden tot het punt waar de ontsteking zich bevindt. Meestal is dan meteen de druk van de wond en loopt het paard niet meer kreupel. Belangrijk is dat de wond tijdens het herstel schoon wordt gehouden met een desinfecterend middel en dat het paard in een schone omgeving staat.

Soms gebeurt het dat de ontsteking geen weg naar buiten vindt en zich door de hoef uitbreidt tot aan de kroonrand of onder de hoorn van de zool. In dat geval spreekt men van een zoolabces, die op dezelfde manier als de zweer moet worden behandeld.

Hoefbevangenheid

Bij hoefbevangenheid is sprake van een ontsteking rond de lamellen tussen de hoefwand en het hoefbeen. Door de ontsteking ontstaat er grote druk, die veel pijn veroorzaakt. De dierenarts zal proberen de ontsteking zo snel mogelijk te bestrijden.
Hoefbevangenheid kan op verschillende manieren ontstaan. Een belangrijke schakel is insulineresistentie en suikerhuishouding, wat ook door verschillende oorzaken kan ontstaan. Obesitas, suikergehalte in voer en gras, maar ook stofwisselingziekten, hormoonhuishouding en verkeerde belasting zijn van invloed op het ontstaan van hoefbevangenheid. Dat is ook de reden dat er niet slechts één hoefbevangenheid dieet en behandeling is. Lees meer over hoefbevangenheid.

Kruiden en mineralen

Preventief zijn er bouwstoffen en mineralen die het herstel van hoeven ondersteunen. Deze stoffen bevorderen de structuur. Kruidenpreparaten, homeopathie en fytotherapie met medicinale druppels van planten ondersteunen het zelfherstellende vermogen van het lichaam.

Kruiden

De meeste planten en kruiden – zowel wilde als gekweekte – zijn even nuttig voor het dier als voor de mens, met uitzondering van een klein aantal dat schadelijk is voor sommige dieren, zoals echte karwij en peterselie. In het algemeen zijn de eigenschappen en de werking identiek voor mens en dier.

Op het platteland zijn in de weilanden, langs de kant van de wegen en langs de slootkant, ruimschoots vele verschillende in het wild groeiende planten te vinden, waarvan de dieren in het algemeen precies weten welke goed zijn voor hun gezondheid. Ze maken daar dan ook dankbaar gebruik van, als de mens er maar voor zorgt dat ze deze rijk begroeide plekken regelmatig kunnen opzoeken. En dat is lang niet altijd het geval. Ook is de realiteit dat er op het platteland steeds meer nuttige kruiden en planten verdwijnen door bestrijding van onkruid of, doordat ze met chemische bestrijdingsmiddelen in aanraking zijn gekomen, niet meer gezond zijn.
Paarden komen de kruiden dus minder tegen in hun dagelijkse voeding. Als een dier klachten heeft kunnen kruiden gericht worden toegepast. Daarbij is het belangrijk dat men hygiënisch te werk gaat en dat de bereidingsvoorschriften van de recepten strikt in acht worden genomen. In het algemeen dient men, onafhankelijk van hun gewicht, grotere doses toe aan planteneters dan aan vleeseters. De geneeskruiden worden, in verse of gedroogde vorm, vermengd met het normale, gebruikelijke voer.

Bij hoefproblemen bij paarden hebben onder meer de volgende kruiden een gunstige invloed:
Betula alba (Berk), Echinacea, Kamille en Taraxum (paardenbloem).

Fytotherapie

Fytotherapie werkt op basis van plantaardige middelen en wordt ook wel kruidengeneeskunde genoemd. Planten en plantendelen – wortels, stengels, bast of knoppen – worden al duizenden jaren gebruikt voor hun geneeskrachtige of preventieve werking bij ziektes en aandoeningen.  Fytotherapie wordt veelal ingezet als ondersteunende therapie, waarbij de kruiden voornamelijk worden voorgeschreven als tinctuur (=op alcoholbasis) of als gemalen kruid (poeder). Ook kruidenthee is een vorm van fytotherapie.
Fytotherapie is een prikkeltherapie. Het activeert het zelfherstellend vermogen van het lichaam. Soms denkt men wel eens bij kruiden ‘baat het niet, schaadt het niet’. Maar dat is niet het geval: kruiden kunnen heel sterk werken en kunnen van invloed zijn op de werking van andere geneesmiddelen.

Paarden die kunnen kiezen in de vrije natuur, hebben vaak een voorkeur voor bepaalde planten of kruiden. In de wei gaan ze op zoek naar bepaalde kruiden om bepaalde aandoeningen te voorkomen of te bestrijden. Omdat veel paarden op stal staan krijgen ze onvoldoende kans om zelf fytotherapie toe te passen. Een gemiste kans, omdat kruiden zoveel goed kunnen doen voor een paard. De kruiden en fytotherapeutische druppels en poeders kunnen gemakkelijk over het voer worden gegeven.
Voor de hoeven wordt vaak Ginkgo biloba voorgeschreven omdat dit zorgt voor een betere doorbloeding.

Homeopathie

Homeopathie is een geneeswijze, waarbij wordt uitgegaan van het zelfherstellende vermogen van mens en dier. Door dit herstellend vermogen kan je bijvoorbeeld vanzelf genezen van een kleine verkoudheid. Maar als het lichaam iets meer uit balans is, dan heeft het extra hulp nodig om weer in evenwicht te komen. Door het toedienen van homeopathische middelen wordt dan een prikkel aan het zelfherstellend vermogen gegeven.

Homeopathie is gebaseerd op een drietal principes: gelijksoortigheid, gepotentieerde werking en behandeling van het gehele dier. Het eerste principe, gelijksoortigheid, houdt in dat het lichaam behandeld moet worden met een middel dat bij zieke dieren symptomen laat zien die overeenkomen met de verschijnselen van een ziekte. Een voorbeeld: bij verkoudheid is er meestal sprake van tranende ogen en een loopneus. Dit zijn klachten die ook door een ui veroorzaakt kunnen worden. Een homeopaat zal in dat geval de verkoudheid proberen te verhelpen door een ui in verdunde vorm te dienen.
Het tweede principe van homeopathie is de gepotentieerde werking. Volgens homeopaten kunnen sommige stoffen in hun normale dosering schadelijk zijn. Daarom zijn homeopathische middelen verdund. Daarnaast worden ze op een speciale manier geschud zodat ze hun krachtige, genezende werking behouden. Potentiëren is verdunnen en schudden.
Het laatste principe is dat er bij een behandeling met homeopathie, aandacht is voor het gehele dier. Een homeopaat focust niet alleen op de symptomen, maar op het totaalpakket aan informatie die het dier geeft: lichamelijke klachten, emoties, verergering van de klacht bij warm of koud weer, het karakter en het gedrag van het dieren het ‘type’ dier. Hiermee zoekt de homeopaat naar de achterliggende oorzaak van de klacht, waarop hij de homeopathische behandeling doeltreffender maakt.
Op het moment dat een paard een fysiek probleem heeft, raakt zijn lichaam uit balans. Door de balans te herstellen verdwijnen de klachten weer. Ziekten die een regelrechte bedreiging voor dier en mens vormen, reageren in de regel snel op een homeopathische therapie. Chronische aandoeningen die niet levensbedreigend zijn, zoals mok, doen er wat langer over. Met name de totale verbetering van de conditie na een behandeling met homeopathie is verrassend, dat gaat vaak verder dan alleen de klacht.

Voor de hoeven wordt als homeopathie vaak het middel Ledum palustre voorgeschreven. Niet alleen voor het zelfherstel bij kleine puntvormige verwondingen, maar ook in verband met de affiniteit tot de extremiteiten zoals de hoef.

Orthomoleculaire geneeskunde

In de orthomoleculaire geneeskunde streeft men er naar om met voeding zoveel mogelijk nodige en nuttige voedingsstoffen binnen te krijgen en zo weinig mogelijk schadelijke stoffen. Uit steeds meer wetenschappelijke onderzoeken blijkt dat voeding van invloed is op het ontstaan, voorkomen en genezen van ziekten. Zowel met het doel ziekten te voorkomen als met het doel ziekten te behandelen, kan het nodig zijn, naast een zo volwaardig mogelijke voeding, extra voedingsstoffen in de vorm van voedingssupplementen in te nemen.

Voedingssupplementen in de vorm van tabletten, capsules of poeders bevatten een hoog gehalte van stoffen die in geringere hoeveelheid ook in de voeding voorkomen. Dit kunnen zijn: vitamines, mineralen, aminozuren, essentiële vetzuren of enzymen, maar ook minder bekende groepen van stoffen zoals bijvoorbeeld de bioflavonoïden.
Orthomoleculaire voeding en voedingssupplementen kunnen in het algemeen zonder problemen gebruikt worden naast andere behandelingen zoals regulier geneeskundige behandelingen of bijvoorbeeld homeopathische middelen.

Orthomoleculaire geneeskunde volgens klinische Psycho – Neuro – Immunologie (kPNI)

Een orthomoleculaire therapeut volgens kPNI betrekt de omgevingsfactoren in de behandeling met voeding en supplementen. PNI is een wetenschap, die de wisselwerking onderzoekt tussen de psyche, het zenuwstelsel (neurologisch systeem) en het immuunsysteem. Een behandelaar volgens kPNI legt verbanden tussen deze gebieden en gaat bij een klacht op zoek naar het cruciale probleem en neemt dat als uitgangspunt bij de behandeling met orthomoleculaire middelen.

TCM Traditionele Chinese Geneeskunde

De Lever- en galblaas energie is in de Chinese Geneeskunde gerelateerd aan de hoeven. Kruiden met invloed op deze systemen worden door dierenartsen en therapeuten voorgeschreven bij hoefproblemen.