Huidproblemen paard

Huidaandoeningen bij het paard kunnen worden onderverdeeld in besmettelijke en niet-besmettelijke ziekten

Folliculitis (Furunculosis)

Folliculitis is een ontsteking van de haarzakjes veroorzaakt door de bacterie Staphylococcus aurus. De aandoening steekt vooral in het voorjaar en zomer de kop op, op plekken waar de tuigdelen op de huid liggen. Vaak is het een combinatie van factoren als kapotte huid, warmte, viezigheid, zweet en insectenbeten. De aandoening begint met kleine bultjes die zich ontwikkelen tot puistjes. Soms verdwijnen de puistjes vanzelf, soms worden ze groter. De plekjes zijn pijnlijk, maar er is geen jeuk. Als de puistjes open barsten komt er een pussig tot bloederig vocht uit. Daarna ontstaan er op die plekken korstjes en wordt de huid kaal. Men spreekt van Furunculosis als de folliculitis zich uitbreidt naar de omliggende huid en bindweefsel. In dat geval zie je grotere – zachtere – knobbels, open zweren en korsten.

Mok

Mok is een verzamelnaam van alle huidontstekingen in de kootholte en onderbenen met verschillende oorzaken. Het is een erg pijnlijke én vooral lastig te behandelen probleem wat wordt veroorzaakt door bacteriën, schimmels of schurftmijten. Mok gaat gepaard met een verminderde weerstand en bij een weke huid veroorzaakt door vocht (regen, modder, urine). Daarom komt mok veel voor in het najaar en in de winter. Paarden met een dik behang (broei-effect) lopen extra risico op het krijgen van mok. Teveel zonlicht in combinatie met ‘irriterende’ stoffen in de voeding kunnen ook in droge en zonnige periodes zorgen voor mok. De volgende symptomen wijzen op mok: korstjes, kloven, vochtig eczeem, verdikte huid in de kootholte, er is sprake van jeuk en pijn, dik onderbeen, kreupel en koorts in combinatie met een of meer eerder genoemde symptomen. Om mok effectief te kunnen behandelen moet onderzocht worden of een bacterie, schimmel of schurftmijt de oorzaak is. Lees hier meer over mok.

Regenschurft of Rainrot

Verschillende namen voor dezelfde aandoening. Regenschurft is geen echte schurft, maar een bacteriële infectie veroorzaakt door de bacterie Dermatophilus congolense, De aandoening heet dan ook in het Latijns Dermatophilose. Deze bacterie kan vooral bij een natte verweekte huid met verminderde weerstand gemakkelijk naar binnen dringen en daar voor een infectie zorgen. Regenschurft komt daarom vooral voor bij paarden die buiten staan of die te vaak gewassen worden (het natuurlijke waslaagje van de huid verdwijnt bij te veel wassen). De symptomen zijn korstjes die zich over de rug, hals en billen verspreiden, vooral op de plaatsen waar de huid nat is als het regent. Als je een korstje eraf krabt, wat soms wat pijnlijk kan zijn, is het daaronder soms wat vochtig met geelgroene pus. Haren steken soms door de korst. Als een korstje is verwijderd blijft er een roze open plek achter.

Sarcoïd (huidtumor)

Deze meest voorkomende huidtumor bij het paard wordt waarschijnlijk door een virus veroorzaakt. Vaak ontstaat het op plekken waar ook wondjes ( denk aan vliegen) zijn en dan vooral daar waar de huid dun is en vochtig, zoals liezen, geslacht, oksels achter de oren en rond de ogen. Sarcoïden variëren in vorm en grootte: bloemkool- of wratachtig, soms gesteeld, als een gladde en stevige knobbel in de huid van klein tot wel 25 cm groot. Het komt voor dat ze gemakkelijk bloeden.

Schimmelinfecties (ringworm, ringschurft)

In de volksmond wordt een schimmelinfectie ook wel ringworm of ringschurft genoemd. De meest voorkomende schimmels zijn de Trichophyton of Microsporum. De schimmelinfectie is te herkennen aan kleine ronde grijze plekken op de huid, meestal op de plaatsen waar het tuig ligt, zoals het zadel en het hoofdstel. Het proces begint als bultjes tussen de opstaande haren. Als de haren uitvallen, ontstaan er grijzige, schilferige korstjes. Kenmerkend is dat op de aangedane plekken de huid zich vanuit het centrum herstelt, terwijl het proces zich vanaf de buitenranden uitbreidt. Een paard met een primaire schimmelinfectie ervaart geen jeuk. Bij ernstige beschadiging kan de huid door secundaire bacteriële infecties wel gaan jeuken. De schimmelinfectie gaat uiteindelijk vanzelf over, maar omdat er in de tussentijd besmetting kan plaatsvinden (ook van paard op mens) is het goed om de plekken te behandelen. Een paard wat een schimmelinfectie heeft doorgemaakt is meestal voor de rest van zijn leven beschermd tegen de betreffende bacterie. Lees hier meer over schimmel bij het paard.

Wratten

Wratten komen vaker voor bij jonge paarden (1-3 jaar) en worden veroorzaakt door een virus. Feitelijk zijn het kleine goedaardige huidtumoren. Op plekken met (schaaf)wondjes kan de huid geïnfecteerd raken waardoor na een poosje de wratten ontstaan. Als de weerstand van het paard weer in balans is zie je dat de wratten meestal vanzelf (na 3-4 maanden) weer verdwijnen.

Niet-besmettelijke huidproblemen bij het paard

De niet-besmettelijke huidaandoeningen bij paarden zijn allergische reacties op bijvoorbeeld insecten of schoonmaakmiddelen Denk bijvoorbeeld aan een chemisch wasmiddel waar een zadeldekje mee is gewassen. Een atopie is een reactie op het inademen van pollen of stof. Ook kunnen huidproblemen bij het paard ontstaan door het niet goed functioneren van maag en darmen. Bultjes ontstaan als gevolg van te hoog eiwitgehalte, een dikke manenkam of vet bij de staart ontstaat als gevolg van een teveel aan suikers. Vaak ontstaat er insulineresistentie bij (sobere) paarden door een teveel aan fructosamine in het gras met als gevolg staart- en maneneczeem.  Ook zijn er huidproblemen met kaalheid (alopecia) of kan er zonnebrand ontstaan op lichte plekken. Huidverwondingen door een trauma of wonden door schuren of zadeldruk behoren ook tot de niet-besmettelijke huidaandoeningen van het paard.

Allergie (netelroos, galbulten of atopie)

Bij een allergie maakt het lichaam antistoffen aan tegen alledaagse stoffen waarbij het paard dat normaal niet zou doen. Triggers tot een allergische huidreactie kunnen komen uit voeding, medicijnen, planten en omgevingsstoffen. Het is een overreactie van het lichaam op een ‘normale’ prikkel. Wanneer een paard allergisch reageert op omgevingsstoffen die via de lucht of het maag/darmkanaal het lichaam binnenkomen spreken we van atopie. Stuifmeel, pollen of mijt zijn hier voorbeelden van. Een dier kan ook lichaamseigen stoffen als ‘vreemd’ aanzien en deze te lijf gaan. In dit geval spreken we van een auto-immuunziekte. Jeuk, bultjes en kwaddels zijn belangrijke symptomen van een allergische huidreactie.

Alopecia (kaalheid of abnormale haaruitval)

Bij alopecia (= kaalheid) bij een paard is er sprake van een abnormale haaruitval zonder dat er zichtbare verwondingen te zien zijn in de huid. De manen en de staart blijven doorgaans onaangetast. Er is geen oorzaak voor de heftige haaruitval bekend. Wel denkt men dat langdurig ziek zijn, hoge koorts, hormonale stoornissen en tekorten in het rantsoen een rol speelt. Er is geen behandeling voor deze aandoening bekend.

Staart en maneneczeem (zomereczeem)

Staart- en maneneczeem (SME) ofwel zomereczeem is een jeukende aandoening bij paarden. De paarden hebben, zoals de naam al zegt, voornamelijk jeuk aan de staart en manen en gaan verschrikkelijk schuren tegen alles wat ze maar kunnen vinden: met de manen langs de voerbak, met de staart tegen een hek, verzin het maar. Maar zomereczeem kan ook op andere plaatsen voorkomen, zoals onder de buik van het paard en op het hoofd. De kriebels worden meestal veroorzaakt door steken van de Cullicoïdes mugjes die vanaf april/mei in bos- en waterrijke gebieden voorkomen. Deze knutten zijn met name in de zomer maanden actief, maar bij zachte weersomstandigheden kunnen ze van maart tot eind oktober voor problemen zorgen en als de winter erg zacht is zelfs ook in de wintermaanden. Paarden met zomereczeem zijn allergisch voor de eiwitten in het speeksel van dit mugje, waardoor ze na een steek erg veel jeuk krijgen. Lees meer over zomereczeem/SME.

Trauma van de huid

Zadeldruk is een bekend trauma van de huid bij paarden. Het kan ontstaan als een zadel niet goed past en/of heen en weer schuift. De huid gaat stuk en er ontstaan pijnlijke plekken. Andere huidtrauma zijn doorliggen, druk van het tuig, (zon) verbranding en schuringen en verwondingen. Behandeling is er op gericht de oorzaak van het trauma weg te nemen en uiteraard de aangedane plekken te helen.

Dan zijn er nog een aantal huidaandoeningen en vachtongemakken die een hormonale oorzaak hebben zoals Cushing, Seborroe (deels) of auto-immuunziekten zoals pemphigus (blaarziekte).

Voor meer weetjes en aanbiedingen volg ons op Facebook

Wat kan ik doen?